Skip to main content

اسپرینکلر: ملکه امنیت در برابر آتش

بوسیله5 مارس, 2024مارس 16th, 2024اطفا حریق6 دقیقه - زمان مطالعه

اسپرینکلر (Sprinkler)چیست؟

سیستم اسپرینکلر – اطفاء حریق آب‌فشان، از طریق یک شبکه لوله‌های آبی که به سیستم اصلی تامین آب متصل می‌شوند، به آب دسترسی دارد. این آب معمولاً از شبکه شهری یا یک مخزن آب مرکزی تأمین می‌شود. هنگامی که سیستم تشخیص می‌دهد که دما به سطح حریقی رسیده است، اسپرینکلرها به صورت خودکار فعال می‌شوند و آب از طریق لوله‌ها و سرپیچ‌های مخصوص به منطقه مورد نیاز پخش می‌شود.

اسپرینکلر نصب شده روی سقف

با فشار مناسب، آب از سرپیچ‌ها به صورت گره‌های کوچک و متوازن به تمامی نقاط فضا پخش می‌شود و حریق را کنترل و مهار می‌کند. این روش عملکرد اسپرینکلرها باعث انتشار آب به صورت متساوی و همگن در منطقه‌ای که نیاز به آتش‌نشانی دارد، می‌شود، که به اطفای حریق و جلوگیری از گسترش آن کمک می‌کند.

معرفی و تاریخچه اسپرینکلر

از زمان طراحی اولین سیستم اسپرینکلر توسط لئوناردو داوینچی در قرن پانزدهم، تاریخچه اسپرینکلرها پر از اختراعات، پیشرفت‌ها و تغییرات بوده است. در سال 1723، آمبروز گادفری اولین سیستم اسپرینکلر اتوماتیک موفق را ایجاد کرد. سپس در سال 1812، اولین سیستم اسپرینکلر شناخته‌شده به شکل مدرن در تئاتر رویال دریوری لین نصب شد. در ادامه، فردریک گرینل در سال 1881 طراحی هنری اس پارمالی را بهبود بخشید و اسپرینکلر اتوماتیکی را پتنت‌گذاری کرد.

اسپرینکلر سقفی متصل به شبکه لوله ها

پتنت‌گذاری به معنی دریافت حق اختصاصی برای استفاده از یک اختراع یا ایده است، که به دارنده پتنت اجازه می‌دهد از آن به صورت انحصاری استفاده کند و دیگران را از استفاده یا تولید آن اختراع بدون مجوز ممنوع می‌کند. او همچنین در سال 1890 اسپرینکلر دیسک شیشه‌ای را اختراع کرد، که اساساً مشابه آنچه امروزه استفاده می‌شود است. از آن زمان به بعد، اسپرینکلرها به طور مداوم توسعه یافته و بهبود یافته‌اند، و استفاده از آن‌ها به عنوان یکی از مهم‌ترین وسایل حفاظتی در برابر حریق در ساختمان‌ها و صنایع به روز افزون شده است.

انواع اسپرینکلرها

  • اسپرینکلرهای خشن (Wet Pipe Sprinklers): برای محیط‌های داخلی با شرایط دمای معمولی استفاده می‌شود. در این نوع، لوله‌های اسپرینکلر با آب پر شده‌اند و هنگامی که دما به سطح مشخصی ارتفاع پیدا می‌کند، آب به صورت اتوماتیک از طریق اسپرینکلرها پخش می‌شود.
  • اسپرینکلرهای خشن-دریافت‌کننده (Dry Pipe Sprinklers): در این نوع، لوله‌های اسپرینکلر با هوا پر شده‌اند و آب فقط در لوله‌ها و دریچه‌های اصلی نگهداری می‌شود. هنگامی که دما ارتفاع پیدا می‌کند و اسپرینکلرها فعال می‌شوند، هوا از لوله‌ها خارج شده و آب به صورت اتوماتیک پخش می‌شود.
  • اسپرینکلرهای دلتا (Pre-action Sprinklers): معمولاً در محیط‌هایی با شرایط ویژه استفاده می‌شود که نیاز به کاهش خطر آتش‌سوزی دارند. قبل از فعال شدن، یک سیستم حسگر دوگانه دما و حساسیت اتوماتیک ایجاد می‌شود که باید هر دو شرط را برآورده کند تا آب منبع آتش‌نشانی را از طریق اسپرینکلرها منتشر کند.

اجزای اسپرینکلرها

قطعات کلی این سیستم اطفای حریق آبی را در این بخش نام می‌بریم و به‌صورت خلاصه توضیح میدهیم، این قطعات عبارتند از:

سرپیچ یک اسپرینکلر با استاندارد nfpa 13 - nfpa 25

  • سرپیچ: این بخش از اسپرینکلر مسئول پخش آب به صورت متساوی در منطقه‌ای خاص است. آب از سرپیچ به صورت گره‌های کوچک و همگن به اطراف پخش می‌شود.
  • لوله‌ها: به عنوان مسیر حرکت آب از منبع تامین آب به سرپیچ‌ها عمل می‌کنند. این لوله‌ها معمولاً از جنس فولاد یا مواد پلاستیکی با کیفیت استفاده می‌شوند.
  • دریچه‌ها: مسئول کنترل جریان آب در سیستم اسپرینکلر هستند. این دریچه‌ها به صورت اتوماتیک با تغییرات دما یا فشار آب فعال می‌شوند.
  • حسگرها: مسئول تشخیص حرارت یا دود در محیط می‌باشند و در صورت شناسایی حریق، سیگنال فعال‌سازی به دریچه‌ها ارسال می‌کنند تا آب منبع به سرپیچ‌ها جریان یابد.

مزایا و معایب اسپرینکلرها

مزایا:

  • اتوماتیک فعال می‌شوند و در صورت شناسایی حریق، آب را به طور سریع و اتوماتیک منتشر می‌کنند.
  • کاهش خسارت‌ها در اثر حریق، زیرا آب به صورت متساوی و همگن در سراسر منطقه پخش می‌شود.

معایب:

  • ممکن است در مواقع غیرضروری، مانند خرابی یا خطا در سیستم، به صورت غیرمنتظره فعال شوند و خسارت‌هایی ایجاد کنند.
  • هزینه نصب و نگهداری آنها ممکن است بالا باشد و نیاز به تخصص فنی داشته باشد.

قوانین و استانداردهای اسپرینکلرها

استفاده از اسپرینکلرها برای اطفای حریق، تحت قوانین و استانداردهای دقیقی قرار دارد. استانداردهای معتبری مانند NFPA 13 و NFPA 25 در ایالات متحده و استانداردهای مشابه در سایر کشورها، مشخصات دقیقی را برای نصب، نگهداری و آزمایش اسپرینکلرها تعیین می‌کنند.

نصب اسپرینکلر با استاندارد در یک محیط سربسته

ابتکارات و به روزرسانی های آینده

تحقیقات بر روی مواد جدیدی برای ساخت اسپرینکلرها، بهبود در سنسورها و سیستم‌های هوشمند، استفاده از فناوری‌های پیشرفته، و ارتقاء نرم‌افزارهای کنترلی به منظور بهبود عملکرد و کارایی سیستم‌های اطفای حریق اسپرینکلر، از جمله این ابتکارات است. با پیشرفت در این حوزه، امیدواریم که اسپرینکلرها به عنوان یکی از ابزارهای مؤثرتر در مقابله با حریق، به کارایی بالاتری دست یابند و نقش بیشتری در حفظ امنیت انسان‌ها و مال‌هایشان ایفا کنند.

نتیجه‌گیری

اسپرینکلرها به عنوان یکی از مؤثرترین ابزارهای اطفای حریق در ساختمان‌ها شناخته می‌شوند. با قدمتی که به قرن 19 برمی‌گردد، این سیستم‌ها از آن زمان تا به امروز تغییرات و بهبودهای بسیاری را تجربه کرده‌اند. از جمله مزایای اساسی استفاده از اسپرینکلرها، اتوماتیک بودن و کاهش خسارت‌های ناشی از حریق است. با این حال، ممکن است هزینه نصب و نگهداری اسپرینکلرها برای برخی افراد مسئله‌ای باشد.

تصویر اسپرینکلر در شرایط عادی و آماده به کار

با پیشرفت فناوری و تحقیقات مستمر در این حوزه، امیدواریم که عملکرد و کارایی اسپرینکلرها بهبود یابد و این سیستم‌ها به عنوان یکی از ابزارهای اصلی در حفظ امنیت انسان‌ها و مال‌هایشان موثرتر شوند. استفاده از استانداردها و رعایت مقررات مربوط به نصب و نگهداری اسپرینکلرها نیز امری بسیار حیاتی است تا عملکرد این سیستم‌ها به بهترین شکل ممکن تضمین شود.

4.8 / 5 - (33 امتیاز)

دیدگاه خود را ثبت کنید